Je kunt nu, in de herfst en winter vogels regelmatig in grote groepen bij elkaar zien. Een veld vol met ganzen, een waterplas met vele honderden smienten en zwermen met wel vier verschillende mezensoorten bij elkaar. Die ‘gezellige’ groepen zie je juist nu en niet in het voorjaar.

Tekst en foto: Kars Veling

Gezellige spreeuwen
Dat lijkt me echt geweldig, met meer dan tienduizend tegelijk een dans uitvoeren boven de wilgengrienden en daar dan knus met zijn allen de nacht doorbrengen. Spreeuwen doen dat en het is een enorm spektakel. In de vroege winter, zo tegen zonsondergang komen ze van alle kanten naar die ene plek toe. De afgelopen jaren was dit bij een griendencomplex in de Pavijen, vlakbij de oprit van de snelweg A2. Van alle windrichtingen zie je groepjes spreeuwen aankomen. Tien van noord, 45 van zuid, 300 van west en opnieuw wat uit noordelijke richting. Binnen de kortste keren zijn het er vele duizenden en ze maken fantastische figuren in de lucht. Als een eenheid en allemaal op hetzelfde moment scheren ze van links naar rechts, kruipen ze bijeen in een donkere bol en zijn een moment later weer verspreid over een groot deel van de oranje kleurende lucht. Dan, zonder dat we merken dat er een signaal wordt gegeven, verdwijnen ze in de grienden en is de lucht leeg. Die hele massa spreeuwen zit nu, lekker zij aan zij op de wilgentenen en de volgende ochtend zwermen ze weer uit naar alle windrichtingen.

Knusse meerkoeten
In de broedtijd in het voorjaar zijn meerkoeten absoluut niet knus en gezellig. De mannetjes zijn tirannen die alles wat maar in de buurt durft te komen van waar ze willen nestelen fel aanvalt. Met luid klapperende vleugels en schelle kreten wordt de passant bedreigd en weg gejaagd. Maar in de winter is het een heel andere vogel. Dan wordt broederlijk zij aan zij met diezelfde passant gegraasd op een oevertje of dobberen ze met honderd, duizend of nog meer bij elkaar op een plas.

Veiligheid
Ok, knus en gezellig, maar het is natuurlijk vooral nuttig om in grote groepen bij elkaar te zijn. Met duizend paar ogen zal een vijand niet gemakkelijk ongezien kunnen naderen. En als hij dan de aanval inzet en je stuift met z’n honderden uiteen dan is de kans dat juist jij eruit wordt gepikt niet zo groot. Voor een aanvaller is het veel makkelijker zich te concentreren op 1 individu, dan om te moeten kiezen uit een grote massa, door elkaar heen krioelende beesten. Dat ze dit voordeel alleen in de winterperiode gebruiken komt natuurlijk omdat ze in het voorjaar allemaal het allerbeste plekje willen hebben en dat niet willen delen met een ander.

NVWC
De Natuur- en Vogelwacht Culemborg (NVWC) zet zich al meer dan 40 jaar in voor natuurstudie, natuurbescherming en voorlichting over de prachtige natuur die we hier bij Culemborg hebben. Ze organiseert excursies, kampen en lezingen over uiteenlopende onderwerpen. Er is een jeugdgroep die regelmatig op pad gaat in onze omgeving en er zijn werkgroepen die wilgen knotten en nestkasten maken, ophangen en controleren, maar ook die bepaalde soortgroepen aandacht geven zoals vogels, zoogdieren en insecten. Voor meer informatie: www.nvwc.nl.