De Plek: De Gelderlandfabriek

Gelerlandfabriek - LEK Magazine 2016

De Gelderlandfabriek

Tekst: Youetta Visser

Het maken gaat verder in de Gelderlandfabriek

De Gelderlandfabriek in Culemborg is sinds dit voorjaar weer open. Het industrieel erfgoed naast het station is opnieuw een plek waar de mooiste ontwerpen en ideeën worden gemaakt en uitgevoerd.

“De tranen stonden in mijn ogen als ik langs fietste en alle kapotte ramen zag.” Oud-fabrieker Nico Lamphen (81) is blij dat de Gelderlandfabriek is opgeknapt. Nu stapt hij graag de lichte entree binnen. Tijdens de renovatie van het afgelopen jaar zijn industriële elementen gecombineerd met alle moderne gemakken, zoals vloerverwarming. In de fabriek loopt hij kunstschilder Kassandra Wolda (43) tegen het lijf. Twee generaties trotse makers op een historische plek.

De Gelderlandfabriek - LEK Magazine 2016

Nico Lamphen – De Gelderlandfabriek

Auto als dank

Lamphen werkte 47 jaar in de fabriek van meubelmerk Gelderland. Toen hij in 1997 afscheid nam, kreeg hij een auto als dank. “De fabriek bestond uit verschillende delen. Boven in de locomotiefloods zaten de ontwerpers, lekker warm naast de ketel waarin resthout werd gestookt. In wat nu de grote zaal is, was de machinale houtwerkplaats. Verder naar achteren de rubberplakkerij, de stoffeerderij, de afmontage, de toonzaal op de eerste etage en het kantoor.” Het tweede deel van de fabriekshal is later aangebouwd.

Creatieve plek

Ook nu wordt de Gelderlandfabriek in delen gerenoveerd. Het eerste deel is omgetoverd tot een prachtige zaal, een restaurant, flexplekken en ateliers waar ontwerpers en kunstenaars onder meer theaterdecors, special props en keramiek maken, en grote installaties in elkaar zetten. De Gelderlandfabriek doet daarmee haar naam weer eer aan als creatieve broedplaats.

Bezoekers verbazen zich over de bijzondere sfeer en verrassende details. Zelfs de wc’s zijn een ervaring, met handgemaakte berichten over de geschiedenis van de Gelderlandfabriek op de tegels. Voor de ‘fabriekers’, zoals de atelierhouders van de Gelderlandfabriek nu heten, een creatieve voedingsbodem. Kunstschilder Kassandra Wolda: “Ik vind het erg prettig om met stoere, eigenwijze makers te werken, dat inspireert.”

De Gelderlandfabriek - LEK Magazine 2016

Kasandra Wolda – De Gelderlandfabriek

Sprookje

Wolda vond haar plek in een atelier vlak bij de ingang. “Eerst zat ik boven, in wat ik de torenkamer noemde. Als een sprookje. Langzaam ben ik afgedaald naar het middelpunt van de fabriek. Hier is veel dynamiek, er komen allerlei mensen en activiteiten samen.”

Lamphen verplaatste zich ook. “Als jonge jongen werkte ik op de loonadministratie, in de opkamer in de zaal. Die is er nu nog. Later verhuisde ik naar het kantoor.” In Culemborg waren indertijd tientallen meubelfabrieken. Lamphen: “Wij waren trots op de Gelderlandfabriek. Opvallend mooie ontwerpen, maar ook makkelijk in onderhoud. Thuis staat bank 410; de hoezen zijn in 20 jaar tijd maar eenmaal vervangen.”

Intermediair

Terwijl zijn vrouw thuis tijdens schooluren de stofferingen naaide, groeide Nico in zijn rol als intermediair tussen directie en medewerkers. “De directie was streng hoor. Dat was toen gewoon. In die tijd douchten we ook nog in de fabriek, de vrouwen op donderdag en de mannen op vrijdag en