Internet maakt een heleboel dingen makkelijker en leuker. Maar het brengt ook gevaren met zich mee. Een jaar geleden publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek een artikel met de titel ‘Hoe ervaren internetgebruikers hun digitale veiligheid?’ Hierin staat onder andere: “Met de komst van computers en internet in het bijzonder is cybercrime onderdeel geworden van ons dagelijks leven.” Ransomware, phishing e-mails, hacks en nu weer dat gedoe met Facebook en het beïnvloeden van verkiezingen. Het zorgt ervoor dat we ons minder vrij voelen om online de dingen te doen die we wel zouden willen. Hoe onveilig is het internet eigenlijk?

tekst: Erwin Fisser
beeld: Jord Visser

“Waarom heb jij hem eigenlijk uitgenodigd? Hij is niet eens een echte Culemborger!”, grapt Gultekin Saybas. Gultekin is Director Operations bij iSOC24, een in Culemborg gevestigde high-tech onderneming die is gespecialiseerd in internetbeveiliging. De niet-echte Culemborger aan tafel is Jan Martijn Broekhof, directeur van Guardian360. Ook een gespecialiseerde internetbeveiliger. Zit ik hier met twee concurrenten aan tafel? “Niet echt”, vertelt Jan Martijn. “Gultekin richt zich op grotere organisaties, wij op iets kleinere. En daarnaast is de markt groot genoeg.” Ik zet de geluidsopname app op mijn telefoon aan om het gesprek op te nemen, maar omdat er flink gepraat wordt vergeet ik om toestemming te vragen. Daar kom je met deze twee natuurlijk niet mee weg. “Sorry, maar dit neem je op zie ik?”, vraagt Gultekin. “Wat voor vragen ga je eigenlijk stellen in relatie tot security?” Jan Martijn lacht: “Ja, ik zit het nu ook meteen op te nemen.” 

Import-Culemborgers
De sfeer tussen beiden is goed. Ze zitten ontspannen in hun stoel, er is ruimte voor anekdotes en grapjes. Ze lijken elkaar beter te kennen dan het geval is. Jan Martijn en Gultekin kennen elkaar voornamelijk van ‘gedag zeggen in de supermarkt’. Gultekin is hier geboren en getogen. Hij kent de gewoontes van de Culemborger, de familienamen. Hij kan zich nog herinneren dat er kinderkopjes lagen in de Herenstraat waar hij woonde als kind. Tegelijkertijd heeft hij ook gemerkt hoe de stad is veranderd, gegroeid. Nieuwe mensen die hier komen wonen voor wie Culemborg nu een thuis is. Jan Martijn is zo’n importCulemborger. Hij is hier met zijn vrouw bewust komen wonen, vanwege de nieuwbouwwijk Parijsch. Eigenlijk een heel praktische keuze, meer ruimte voor hetzelfde geld en een snelle aansluiting met de A2. Inmiddels is zijn gezin wel zo ver dat wanneer zij zouden overwegen te verhuizen, ze binnen Culemborg zouden zoeken.   

Modieuze schoenen in plaats van hoodies
Internetveiligheid kan van alles betekenen. Dat komt mede doordat het nog geen twintig jaar bestaat. Gultekin kan met zijn 17 jaar ervaring makkelijk een veteraan genoemd worden. Was het een roeping? “Nou, ik weet wel dat toen ik ging studeren, ik geen programmeur wilde worden”, vertelt hij. “Ik heb heel bewust gekozen voor een studie waarbij ik techniek en commercie kon combineren. Maar daarna ben ik er eigenlijk gewoon ingerold.” Jan Martijn heeft eenzelfde soort verhaal: hij is met omwegen in deze branche terechtgekomen. “Pas toen ik mijn MBA ging doen, kwam ik bij mijn eindopdracht in contact met allerlei soorten hackers en ben ik Guardian360 begonnen.” Ze weten veel over de digitale risico’s die je als mens en organisatie loopt, maar computer nerds zijn het niet. Gultekin heeft meer met security dan reguliere IT, maar vertelt net zo enthousiast over de marketing van zijn product. Verder verraden hun modieuze schoenen, in plaats van hoodies, dat ze niet enkel dagenlang achter een scherm zitten.  

Camera afplakken
Onvermijdelijk komt het gesprek ook op social media. Privacy en internetveiligheid liggen als onderwerpen ook dicht tegen elkaar aan. Zowel Gultekin als Jan Martijn maken gebruik van social media. Dat weet ik omdat we deze afspraak hebben gepland via LinkedIn. Gelet op hun werk, zouden zij hier wel eens nog strenger mee om kunnen gaan dan anderen. De camera van hun laptop hebben ze allebei in elk geval wel afgeplakt. “Wat ik wel opvallend vind”, zegt Jan Martijn, ”is dat we ons nu heel druk maken over Facebook, terwijl we al twintig jaar lang al onze persoonlijke data geven aan de firma Air Miles. Ik ben een positief mens, maar ik denk niet dat dit nog te stoppen is.” Ook Gultekin bekijkt het kritisch, maar praktisch. Hij is er bewust mee bezig waar hij welke data achterlaat, wat hij over zichzelf vertelt op welke plek. “Maar elke klik die je doet wordt tegenwoordig opgeslagen. Met kunstmatige intelligentie in de navigatie op je telefoon weten ze ook al zo ontzettend veel van je.”  

Tenslotte; is het internet onveilig? “Ja”, antwoordt Jan Martijn, “maar dat is buiten fietsen ook.” 

Tips voor je eigen internetveiligheid 

We hebben Gultekin en Jan Martijn gevraagd naar de belangrijkste veiligheidstips voor de lezers van LEK. Op onze website vind je nog enkele tips en sites waar je heen kunt voor meer informatie: 

  1. Zorg dat je altijd updates installeert zodra je een melding krijgt. 
  2. Gebruik lange wachtwoorden en niet overal dezelfde. Is het mogelijk om in te stellen dat je ook moet inloggen met een sms code of wachtwoordgenerator op je telefoon? Doen! 
  3. Blijf nadenken. Krijg je een mailtje met een boodschap die te mooi is om waar te zijn? Niet klikken. 
  4. Mail nooit iemand je DigiD of pincode. 
  5. Heeft een instantie een kopie van je identiteitsbewijs nodig? Zorg dat er groot KOPIE op komt te staan, schrijf erop aan wie je de kopie gegeven hebt en maak je BSN-nummer onleesbaar. 
  6. Praat met je kinderen over wat zij doen online en hou toezicht.