De negende generatie, al sinds 1734. Zo lang al worden de 900 Hectare land die het landgoed Mariënwaerdt omvat, beheerd door de familie Van Verschuer. Baron Frans en barones Nathalie Van Verschuer – des Tombe om precies te zijn. Een rijke familiehistorie die voelbaar is in de grote vergaderzaal waar we zitten te wachten. Oude olieverfschilderijen aan de muur, een geschoten vos hang aan zijn poten aan het plafond. Maar dan valt je oog op het mechaniek waarmee je het schilderij kunt laten zakken om een modern flatscreen scherm zichtbaar te maken. En de kunst in de hoek blijkt een recente maquette van de architect die een nog op het landgoed te bouwen hotel ontwierp. De adel is slechts bijzaak, Mariënwaerdt wordt beheerd door echte ondernemers.

tekst: erwin fisser

Waarmee ik niet wil zeggen dat Nathalie Van Verschuer geen adellijke indruk maakt als ze komt binnen lopen. Ze is een lange gestalte met een heldere dictie die een Haagse afkomst verraadt. En ze heeft persoonlijke ervaring met magazines. Een drietal jaren was ze hoofdredacteur van het eigen magazine Heerlijkheid, wat later werd overgedaan aan het magazine Buitenleven. Het is een voorbeeld voor het gegeven dat de huidige beheerders willen ondernemen met het Landgoed. Dat moet ook wel, het onderhoud is niet goedkoop en de omstreeks 150 medewerkers moeten ook worden betaald.

Klein zijn, of juist grote volumes draaien
Frans Van Verschuer heeft landbouw gestudeerd. De oogst van de boerderij, de akkers en de fruitteelt wordt verwerkt in biologische producten, zoals kaas, jams en chutneys. Behalve via de eigen Landgoedwinkel worden de producten ook verkocht via supermarkten in de regio en de eco-supermarktketens in de grootste steden, zoals Marqt. Dat is een bewuste keuze. “Om rendabel te kunnen draaien moet je óf klein zijn, of juist grote volumes maken,” vertelt Nathalie. Maar naast levensmiddelenproductie vind je op het landgoed ook bijvoorbeeld het pannenkoekenhuis De Stapelbakker en Brasserie Marie, waar zoveel mogelijk wordt gewerkt met duurzame, biologische producten van het eigen landgoed. Er is een bed & breakfast, je kunt er terecht voor feesten en congressen en er worden verschillende grote evenementen georganiseerd. Dat klinkt al best druk, maar er zijn nog meer plannen. Het is de bedoeling dat eind volgend jaar word gestart met de bouw van het nieuwe hotel op het landgoed. Maar liefst 80 kamers moeten er komen, met een groot zwembad. Duurzaam ontwikkeld, passend binnen de filosofie die de familie Van Verschuer erop na houdt als het gaat om natuurbeheer.

Het eiland van Maria
Het landgoed ligt namelijk onder NAP, wat betekent dat wanneer het water stijgt, het terrein onder water komt te staan. Het landgoed ontleent haar naam daaraan. In 1129 werd er een Norbetijner klooster  gesticht en in die tijd  liep het terrein vaak onder, behalve een deel dat dan een eiland, een ’waard’ genoemd werd. Het eiland van Maria werd zo Mariënwaerdt en door de eeuwen heen hebben de bewoners met het water te maken gehad. De woonvertrekken van het Grote Huis bevinden zich daarom op de eerste verdieping.  In 1995 leek het erop dat de dijken zouden breken. Het rivierengebied werd geëvacueerd, maar Frans van Verschuer bleef op het landgoed, samen met zijn ouders. Het was een indrukwekkende ervaring. De gevolgen van de klimaatverandering worden gevoeld, net zoals iedere agrarische onderneming dat merkt. Als beheerder van een dergelijk omvangrijk gebied, waar zoveel familiegeschiedenis ligt, maakt dat de druk om er goed mee om te gaan niet veel groter? Voor Nathalie voelt het vanzelfsprekend. Ze merkt ook aan de klanten dat zij bewuster worden, “Mensen willen weten wat ze in hun mond stoppen. Al onze producten zijn biologisch,” vertelt ze, “het is belangrijk dat we een manier vinden om goed met de natuur om te gaan.”

Sinaasappelbomen en grote zakken walnoten
Het is nu winter. Er wordt gezaaid noch geoogst, betekent dat dan ook dat er nu niet zoveel te doen is? “Nou, de koeien moeten nog steeds gewoon twee keer per dag gemolken worden hoor,” lacht Nathalie, “en onze producten zijn erg gewild in kerstpakketten.” En daar komt dan ook nog eens de organisatie van de jaarlijkse Kerstfair bij, ruim 140 stands, foodtrucks en een grote ijsbaan. Niemand heeft tijd om achterover te leunen. En als je woont op de plek waar je werkt, dan heb je helemaal altijd wel wat te doen. Is dat niet vervelend voor de kinderen? Een vader en moeder die eigenlijk altijd aan het werk zijn? Nathalie denkt van niet, “Ik denk eerder dat ze het plezierig vinden. We zijn namelijk wel heel vaak in de buurt ” En waar gaat de barones zelf heen als ze even wil ontspannen van het werk op het landgoed? “Ik wandel graag door de Uiterwaarden van de Linge, “ vertelt ze. “Ik hou daar meer van dan van het bos, door het licht. En voor de rust ga ik graag naar de moestuin.” Dan lopen we langs het Grote Huis naar de orangerie, voor de foto. In de kas staan sinaasappelbomen en er liggen grote zakken vol geraapte walnoten. Voor de notentaart. En dat is misschien nog wel het mooiste aan Mariënwaerdt, het terrein ligt er niet alleen maar mooi te wezen, het wordt nog echt gebruikt. Het is een omgeving waar een modern stel ondernemers die toevallig ook nog baron en barones zijn, prima past.