Zondag 3 september is Pelle Suringa op SPOEL, daar geeft hij een LEKture over geuren en neemt hij verschillende geuren mee je mee te laten ruiken.
SPOEL, festival met muziek, theater, poezie en LEKtures, 3 september op Werk aan het Spoel, 13.00 – 20.00 uur. Tickets €15. www.spoel.info

 

Op het einde van ons gesprek laat Pelle een videofragment zien. De Franse parfummaker Serge Lutens zegt: “Een goede geur verdient twee kanten; de heilige en de duivel. Die twee uitersten, die zijn niet alleen van toepassing op geuren, ook op Pelle Suringa zelf.

Hij is gebouwd als een uitsmijter, maar hij kleedt zich met de smaakvolle nonchalance van een designer. Hij verdient zijn geld als jurist, maar hij raakt pas echt enthousiast wanneer hij het heeft over geuren. Over de basisingrediënten van de mooiste parfums, de werking op de huid, de culturele verschillen en de invloeden van de seizoenen.

Tekst: Erwin Fisser

Hij is er ooit bij toeval mee in aanraking gekomen. Een vriendin maakte zelf zeep en Pelle hielp haar daarbij. Toen bleek hij te beschikken over een uitstekende neus om de verschillende geuren waar te kunnen nemen. En daarbij de mogelijkheid om dat wat hij ruikt om te zetten in woorden. Zoals bijvoorbeeld ook wijnkenners smaken proberen te vangen in beschrijvingen. “Je hebt er gevoel voor,” zei ze “je zou geuren moeten gaan reviewen.” En dat deed hij. Hij begon een YouTube kanaal met de naam Geurenland waar hij van verschillende geuren vertelde wat hij er van vond. Wat valt er te ruiken, voor wie zou dit geschikt kunnen en zijn en wanneer? Maar ook, hoe is het gemaakt en wat is er nog meer? Toen hij de tip kreeg om zijn reviews in het Engels te doen kreeg hij al snel contact met de industrie die hem proefflesjes toe begonnen te sturen om te testen.

Dat vinden wij hier gewoon lekker
We zitten aan de eettafel in zijn huiskamer met voor ons een enorm dienblad vol met tientallen flesjes. Pelle pakt een eerste flesje, maar twijfelt dan even “Nee, als ik hiermee begin… dat ga je niet trekken dat is echt veel te heftig.” De wereld van de parfums kent een aantal basisgeuren van waaruit de rest wordt opgebouwd. Net als rood, geel en blauw voor het oog. Of zout, zuur, zoet, bitter en umami voor de smaak. De eerste basisgeur is de citrus. Pelle heeft een friszurige Eau de Cologne. Mijn oma had vroeger een fles van het bekende merk ‘4711’ maar in mijn herinnering mistte dat de rijkheid van dit spul. Het is een heel westerse geur. Of zoals Pelle het zegt “Dat vinden wij hier gewoon lekker.”

In de woestijn blijven bloemengeuren niet overeind
Waar westerlingen nogal gek zijn op citrusgeuren, zijn ze in Arabische landen dol op ‘oud’, wat je zo ongeveer uitspreekt als het Franse août. Oud is een geur die afkomstig is van de hars van agarhout, een grondstof die zo exclusief is, dat het in gewicht kostbaarder is dan goud. Het is een veel zwaardere geur dan je krijgt van citrus of bloemen. Toen Pelle een aantal geuren uitprobeerde tijdens een trip naar het Midden-Oosten merkte hij al vrij snel waarom dat daar nodig is. In het veel ruigere woestijnklimaat, met grote temperatuurverschillen en stevige wind, blijft oud als geur veel beter overeind, waar bloemengeuren snel vervliegen. En een goede geur, die moet je wel een flinke tijd kunnen blijven ruiken. Want eenmaal aangebracht op de huid verandert de specifieke geur continu.

Pelle SuringaDe geur van Rusland ten tijde van de tsaren
Ook als hij in de keuken staat om de koffie in te schenken praat Pelle door. Over hoe geuren pas na een paar uur op de huid de basistonen prijsgeven. En waarom je in de lente eigenlijk een andere parfum zou moeten gebruiken dan in de herfst. Ondertussen liggen er al zeker twintig papiertjes op tafel van de meest bijzondere geuren. Van het toonaangevende merk Creed bijvoorbeeld. Of van een Mexicaanse parfummaker die zich ten doel had gesteld om de geur van ‘Rusland ten tijde van tsaren’ in een parfum te verwerken. Iedere geur heeft een eigen verhaal en dat brengt je meermalen aan het denken waarom geuren, of reuk, eigenlijk zo weinig aandacht krijgt in vergelijking met alle andere zintuigen. Samen naar muziek luisteren of iets proeven is volstrekt normaal maar vraag iemand om een avond samen dingen te ruiken en ze kijken je aan alsof je ter plekke idioot bent geworden.
Maar breng je een uur door met Pelle, dan denk je daar voortaan anders over. Tussen de informatie over de verschillende geuren door komt hij ook met de meest fantastische anekdotes. Zoals die keer dat iemand die hij via zijn reviews had leren kennen, vanuit Abu Dhabi een vlucht naar Amsterdam nam om met Pelle een kop koffie te drinken, verschillende geuren te proberen en daarna weer vrolijk op een vlucht terug stapte. Geld genoeg daar. Of die vrouw die voor haar parfums enkel natuurlijke ingrediënten gebruikt en dan ook nog eens alleen bij het licht van de maan. Bij elke verhaal schitteren zijn ogen en grijpt hij enthousiast een volgende flesje, “Hier, deze moet je ook eens ruiken. Deze vind ik ook heel lekker. Echt heel bijzonder.”

“Vraag iemand om een avond samen dingen te ruiken en ze kijken je aan alsof je ter plekke idioot bent geworden.”

Omdat Ajax leuk had gevoetbald ofzo
Want hoeveel Pelle ook over geuren kan vertellen. Hoeveel uitleg hij ook kan geven over de werking en over het productieproces, uiteindelijk komt het toch altijd neer op: “Wat vind je lekker?” En dat kan, in principe,  ook best een spuitbus met deodorant van het huismerk van de drogist zijn. Al is de kans groot dat je jezelf daarmee tekort doet. Voor zichzelf mixt Pelle geuren met elkaar, zoals een sterrenchef ingrediënten bij elkaar voegt om iets exclusiefs te maken. De combinaties die hij maakt deelt hij op zijn Facebook pagina. Pelle pakt drie verschillende flesjes “Laatst heb ik ’s avonds deze, deze en deze met elkaar gemengd. Daar had ik toen ineens zin in. Ik geloof omdat Ajax leuk had gevoetbald ofzo.” Terwijl hij praat zie je kort een waas over zijn blik voorbij trekken als hij die specifieke geur in zijn geheugen weer even terughaalt.

Ik heb me er bij neergelegd dat ik niet net zo’n kenner ga worden als Pelle. Maar ik heb ook geen ‘verstand’ van wijn. Ik weet wel wat ik lekker vindt. Wat voor tips kan hij geven om te ontdekken wat voor mij een passende geur is? “Je zou bijvoorbeeld eens aan je partner kunnen vragen hoe je zelf ruikt.” Vertel Pelle “en dan iets zoeken wat daar goed bij past. Heb je bijvoorbeeld een heel frisse huidgeur, dan zou je best een wat zwaardere, houtachtige parfum bij kunnen kiezen. En als je wat gaat ruiken in een winkel, spuit dan wat uit het flesje op zo’n papiertje en loop dan eerst even door. Pas als je later terugkomt kun je een beetje zeggen wat voor geuren dat parfum heeft. Als je dan uiteindelijk wat op je huid spuit om te testen, nooit wrijven. Daar verandert de geur enorm van.

Zeker vijftig verschillende geuren heb ik tijdens het gesprek mogen ervaren. Drie dagen wil nog steeds het hele huishouden aan mijn notitieblok ruiken.

Speciaal voor LEK heeft Pelle weer eens een Nederlandstalige review gemaakt op zijn YouTube kanaal. Deze kun je hier vinden.