Kampioenen wonen ook gewoon ergens. Waarschijnlijk in een normaal huis. Dat vergeet ik nog wel eens. Van een gezin met damkampioenen had ik een beeld van een strak vormgegeven gebouw. Allemaal rechte lijnen en hoeken volgens wiskundige formules. Zwart witte inrichting met alleen werken van Esscher aan de muur. Maar dat klopt dus allemaal niet. Het huis waar dammers vader Tjeerd en zoon Simon Harmsma wonen met moeder Manuela en zus Meike is klassiek gezellig. Mooie begroeiing in de tuin. Een gezellig houten tafel met bierviltjes die ooit lijken meegenomen uit een Vlaamse kroeg.

tekst: Erwin Fisser

Je hebt het bij Tjeerd en Simon ook niet zo in de gaten. Dat het zulke gepassioneerde dammers zijn. Emotie en gevoel horen meer bij dammen dan bij schaken. Dammers doen veel op gevoel waar schakers meer rekenaars zijn. Komt dat doordat dammen moeilijker is dan schaken? “Ja, dat denk ik wel.” Peinst Tjeerd “je hebt veel meer mogelijkheden.”
En over mogelijkheden gesproken; naast dammen doet Simon aan atletiek en elke dag wel een partijtje voetballen. Eigenlijk is hij bijna een normaal kind dus? Simon lacht als ik dat zeg, duidelijk niet heel tevreden met de benaming ‘kind’, maar te beleefd om me daar nu al op te wijzen.

Een reis-dambord en een dam-boek.
Wat doet een dam-familie als ze op vakantie gaan? Gaan ze dan op dam-kamp? “Nou,” zegt Tjeerd “we houden er wel rekening mee, er zijn veel toernooien en die zijn vaak in de vakantie.” Maar daarna gaan ze op vakantie. Waarschijnlijk met de tent naar Frankrijk. En dan veel tegen elkaar dammen zeker, vraag ik. “Nee, op vakantie dammen we niet.” Zegt Simon “nou ja, bijna niet. Ik heb waarschijnlijk wel een klein reis-dambord bij me.” En Tjeerd heeft meestal wel een damboek bij de hand om te lezen. Maar liever gaan ze samen zwemmen of voetballen bijvoorbeeld. Iets waarbij ze lekker kunnen bewegen. Verder moet ook de Nederlands damkampioen-onder-de-14 gewoon wel eens mee naar een klein pittoresk dorpje terwijl hij liever voetbalt op de camping.

De ervaring van de jaren
Is dat zwaar voor de rest van het gezin? Twee van die dam-fanaten in huis? “Dat valt wel mee hoor,” klinkt het dan vanuit de huiskamer. Moeder Manuela komt binnen. “Je merkt er niet zoveel van. Er ligt altijd wel ergens een bord met een stelling, maar je hoeft niet veel weg voor trainingen en zo.” En Tjeerd en Simon zitten ook niet continu samen achter dat bord. Simon oefent vaak in zijn eentje, kijken hoe bepaalde stellingen ontstaan. Of ook wel op de computer. Meestal online tegen anderen over de hele wereld. De meeste tijd gaat zitten in toernooien. Daar gaan vader en zoon vaak heen. Laatst moesten ze zelfs tegen elkaar spelen. “Wie heeft er gewonnen?” vraag ik voorzichtig. Als vader van zoons weet ik dat zoiets gevoelig kan liggen. Maar Simon kan het prima hebben en knikt naar zijn vader, “Hij had al vroeg een trucje waar ik in was getrapt en het was vrij snel voorbij.” Tjeerd glimlacht. Dat is de ervaring van de jaren “Maar hij wordt al snel beter.” Hij lijkt bij voorbaat vrede te hebben dat Simon hem wellicht voorbij streeft.

Damreizen
Van vakanties hoeft Simon het niet meer te hebben, als hij wat van de wereld wil zien. Hij gaat pas na de zomervakantie naar de middelbare school, maar nu is hij al Nederlands kampioen tot 14 jaar. Dan speel je dus tegen een hoop oudere dammers. En dan mag je het van de dambond ook buiten het eigen land gaan proberen. Simon is het afgelopen jaar in Turkije geweest voor het jeugd Wereldkampioenschap en in Wit-Rusland voor het jeugd EK. Een prijzige hobby want je moet het zelf betalen en er moet dan ook nog volwassen begeleiding bij. Maar het gezin gaat graag mee, want buiten de wedstrijden om is er ook echt nog wel tijd om wat van de omgeving te zien. En je komt in contact met andere jonge dammers van over de hele wereld. Van Azië tot Amerika. En ook uit Nederland, je zit toch samen in één hotel en spreekt elkaar bijvoorbeeld bij het ontbijt. En ook dan gaat het niet per se over dammen, maar over van alles.

Buitenboorddammen
Een damwedstrijd kan wel een uurtje of vier duren. Best vermoeiend lijkt me, krijgt Simon dan nog een beetje een speciale behandeling als hij vermoeid thuiskomt. Dat hij zijn kamer niet op hoeft te ruimen ofzo? “Nee hoor,” lacht hij “Da’s niet nodig”. “Je kan tussendoor ook gewoon ontspannen”  zegt Tjeerd, “je bent niet de hele tijd aan het denken.” Droomt Simon er van om ooit wereldkampioen te worden? “Nou, het lijkt me al heel mooi als ik het ooit haal om aan het wereldkampioenschap mee te mogen doen.” Is zijn bescheiden antwoord. Tjeerd is duidelijker: “Als je Nederlands jeugdkampioen bent, dan heb je kans om ooit bij de Nederlandse top te horen en dan hoor je vanzelf bij de wereldtop.” Dit gezin van damkampioenen is ongewoon. Maar niet ongewoner dan anderen.