EVA-Lanxmeer is een wijk waar Culemborg trots op is. In 2000 zijn de eerste woningen opgeleverd en sindsdien is de wijk een inspiratiebron voor heel veel ecologische bouwprojecten in binnen- en buitenland.

Tekst en foto’s: Stefan Claessens
Foto routepaal: Suzanne Huijs

Bijna wekelijks zijn er groepen studenten en bouwkundigen op excursie door de wijk. Logisch, want hier vind je duurzame waterhuishouding en energievoorziening, een lokale biologische voedselvoorziening, en tijdens het ontwerp en de bouw is rekening gehouden met planten, dieren en landschap. Je kunt zelf ook op excursie door de wijk, met een speciale wandelroute van 3 km die is uitgezet door de bewoners, met ronde bordjes met 4 gekleurde vakken. Van deze wandelroute is ook een boekje uitgegeven.  

Al direct als je vanaf de centrumzijde van het station de F. van Eedenlaan in loopt wordt duidelijk dat er in de wijk veel water is. Helofytenfilters zuiveren via zand, grind en rietbedden het grijze afvalwater tot oppervlaktewater. Er is een meer dan 100 jaar oude watertoren en een waterwingebied van Vitens vol boomgaarden die door de wijkbewoners zelf onderhouden worden. Het drinkwater heeft een constante temperatuur van 12 graden. Door dit water nog enkele graden te koelen kan het energiebedrijf van de wijk met een warmtepomp warmte winnen om huizen te verwarmen.  

Van wilgentenenhutten tot kaswoningen
Het leukste onderdeel van de wijk zijn misschien wel de hofjes, de door de aangrenzende huizen beheerde gezamenlijke tuinen. Kinderen voelen zich thuis tussen de schommels, hutten van wilgentenen en zandbakken. Het is er ook veilig want auto’s worden geparkeerd op centrale parkeerplaatsen aan de rand van de wijk.  

Het middendeel van de wandeling loopt over het terrein van stadsboerderij Caetshage. Hier combineert men biologische voedselproductie met een zorgboerderij, educatie en voorlichting, en een ontmoetingsplaats en stadspark voor alle Culemborgers. Caetshage ligt op heel oude grond op de oeverwal van het riviertje de Meer waarlangs je weer terugloopt richting de woonwijk.

Tijdens de route ontdek je ook de vele bijzondere woningen van Lanxmeer. Zo zijn er onderlandwoningen die in en onder een laag aarde zijn gebouwd, kaswoningen gebouwd in – jawel – een kas die werkt als een isolerende laag lucht, rietgedekte woningen, een zalmroze kubusgebouw en een aardehuis. Om bijna iedere hoek vind je een ander bijzonder gebouw. 

Het routeboekje is o.a. verkrijgbaar bij het Toeristisch Informatie Punt, de Gelderlandfabriek en de Stationshuiskamer. Voor meer informatie over de wijk kun je terecht op de website www.eva-lanxmeer.nl